Xe nâng vẫn nâng hạ bình thường nhưng đạp ga thì không chịu chạy tới lui, hoặc chạy ì ạch rồi tự dừng. Tình trạng này thường nằm ở phần điện và cụm di chuyển chứ không phải hỏng nặng như nhiều người lo. Bài này giúp bạn lần theo nguyên nhân từ dễ tới khó, tự kiểm tra được phần an toàn trước khi gọi thợ.

Ở xưởng, chúng tôi gặp lỗi xe không chạy gần như mỗi tuần. Điều thú vị là khá nhiều ca gọi thợ tới nơi hoá ra chỉ vướng một cái công tắc an toàn, xe vẫn còn tốt nguyên. Vì vậy trước khi nghĩ tới chuyện thay board hay tháo motor, bạn nên đi qua vài bước kiểm tra đơn giản. Việt Cường có xưởng sửa xe nâng điện riêng, nên bài này viết theo đúng thứ tự mà một người thợ hay dò khi đứng trước chiếc xe nằm ì.

Xem Nhanh (Mục Lục)

Xe nâng không chạy là đang bị làm sao?

Trước tiên cần gọi đúng tên hiện tượng, vì mỗi kiểu lại chỉ về một nhóm nguyên nhân khác nhau. Có xe đạp ga không nhúc nhích một li nào. Có xe chạy được nhưng yếu, ì, lên dốc là khựng. Có xe chỉ đi được một chiều, tiến được mà lùi không được hoặc ngược lại. Cũng có xe đang chạy ngon thì tự dừng, chờ một lúc lại chạy tiếp.

Một mẹo phân loại nhanh: nếu xe vẫn nâng hạ tốt mà chỉ không chạy, thì nguồn điện tổng và bình gần như vẫn ổn, lỗi nằm riêng ở mạch di chuyển. Ngược lại, nếu xe vừa không chạy vừa không nâng, khả năng cao là mất nguồn chung hoặc bình quá yếu. Trường hợp không nâng lên được chúng tôi có nói riêng trong bài xe nâng không nâng lên được và cách khắc phục, bạn có thể xem để đối chiếu.

Kiểm tra nguồn điện và bình trước tiên

Đây là chỗ hay gặp nhất nên luôn soi đầu tiên. Motor chạy xe khi mang tải nặng cần dòng điện rất lớn trong khoảnh khắc đạp ga. Nếu bình đã chai, điện áp tụt xuống ngay lúc đó, bạn sẽ nghe tiếng tách tách liên hồi mà xe không đi. Bình còn vạch nhưng đo dưới tải sụt mạnh vẫn là bình yếu, đừng chỉ tin cái đồng hồ báo dung lượng.

Kế đến là các đầu nối. Cọc bình lỏng, bị oxi hoá xanh trắng, hay phích cắm bình (giắc nối) chưa ăn chặt đều làm dòng qua kém, xe khi chạy khi không. Bạn kiểm tra xem giắc đã cắm hết hành trình chưa, cọc có nóng bất thường không. Muốn hiểu kỹ hơn về cách chọn và chăm bình cho bền, bạn xem thêm bài ắc quy và bình điện xe nâng.

Những khoá an toàn khiến xe không chịu chạy

Đây là nhóm hay bị bỏ qua nhất, mà lại đơn giản nhất. Xe nâng có nhiều công tắc an toàn, chỉ cần một cái chưa thoả điều kiện là bộ điều khiển khoá phần di chuyển lại, dù xe vẫn hoàn toàn tốt. (Nhiều khi cả buổi loay hoay tưởng xe hỏng, cuối cùng chỉ là một cái công tắc.)

Bạn hãy lần lượt xem: người lái đã ngồi đúng tư thế để công tắc ghế ăn chưa, phanh tay đã nhả hẳn chưa, nút dừng khẩn cấp màu đỏ có bị ai gạt xuống không, cần chọn hướng tiến lùi có đang nằm giữa nấc trung gian không, và chìa khoá đã bật đúng chế độ chạy chưa. Trên xe đứng lái còn có bàn đạp an toàn dưới chân, không đứng đúng chỗ thì xe cũng không đi. Đi hết một lượt các thứ này thường gỡ được kha khá trường hợp.

Cầu chì động lực và công tắc tơ

Nếu nguồn và khoá an toàn đều ổn mà xe vẫn nằm im, lúc này mới tới mạch động lực. Xe nâng điện có cầu chì động lực cỡ lớn bảo vệ đường điện xuống motor. Cầu chì này đứt thì mạch di chuyển mất điện hoàn toàn, thường do trước đó có cú quá tải hoặc chập.

Tiếp theo là công tắc tơ, một loại rơ le đóng ngắt dòng lớn cho motor chạy. Khi bạn gạt cần tiến hoặc lùi rồi đạp ga, công tắc tơ sẽ đóng lại nghe một tiếng tách. Nếu không nghe tiếng đóng, có thể cuộn hút của nó yếu hoặc mạch điều khiển chưa cấp lệnh. Nếu nghe tách mà xe không đi, tiếp điểm bên trong có thể đã rỗ cháy sau thời gian dùng, dòng qua không đủ. Cụm này đo và thay được, nhưng nên để thợ có đồng hồ làm cho chính xác.

Board điều khiển và motor kéo

Đây là hai bộ phận khó và tốn kém nhất, cũng là phần Việt Cường làm nhiều nhất. Board điều khiển là nơi nhận tín hiệu từ chân ga, cần hướng, các cảm biến rồi tính toán cấp điện cho motor. Khi board lỗi, xe thường báo mã trên bảng đồng hồ kèm đèn cảnh báo, hoặc chết hẳn chức năng chạy trong khi vẫn nâng được. Bạn nên đọc mã lỗi trước khi làm gì, cách đọc chúng tôi hướng dẫn trong bài đèn cảnh báo trên xe nâng điện và bảng tra ở bài tổng hợp các mã lỗi xe nâng.

Nhiều trường hợp board không phải thay cả cụm mà sửa được đúng con linh kiện hỏng, đỡ chi phí cho khách. Cách chúng tôi kiểm tra và sửa board có nói ở bài sửa chữa board xe nâng điện. Còn motor kéo, nếu chổi than mòn, cổ góp bẩn hay bạc đạn rơ, xe sẽ chạy yếu, kêu, hoặc lúc chạy lúc không. Motor là trái tim của cụm di chuyển, bạn có thể tìm hiểu nó vận hành ra sao trong bài nguyên lý hoạt động và cấu tạo motor điện.

Phanh điện từ kẹt và cần chọn hướng

Có một kiểu lỗi dễ nhầm là xe vẫn có điện, motor vẫn muốn quay, nhưng bánh không lăn vì phanh chưa nhả. Nhiều dòng xe nâng điện dùng phanh điện từ, khi cấp điện thì nhả, mất điện thì tự hãm để giữ xe. Nếu cuộn phanh hỏng hoặc kẹt cơ khí, phanh cứ ngậm khiến xe ì hẳn, đôi khi nghe cả tiếng gằn của motor cố kéo.

Ngoài ra, cần chọn hướng tiến lùi và cảm biến chân ga cũng hay gây lỗi một chiều. Cần bị mòn tiếp điểm thì có thể tiến được mà lùi không được. Cảm biến chân ga rơ khiến xe không nhận lệnh ga hoặc chạy giật. Những chi tiết nhỏ này thường bị bỏ qua vì ai cũng nghĩ ngay tới motor và board, nhưng thực tế lại là thủ phạm quen mặt.

Phép thử nhanh để tự tách lỗi

Trước khi đụng vào bất cứ thứ gì thuộc mạch điện, bạn hãy tắt chìa khoá và rút phích cắm bình ra cho an toàn, vì dòng điện động lực trên xe nâng rất lớn. Sau đó đi theo thứ tự từ dễ tới khó cho đỡ mất công:

Xe có nâng hạ được không? Nếu nâng tốt mà không chạy, khoanh vùng vào riêng cụm di chuyển.
Bình còn điện thật không, giắc bình và cọc bình đã chặt và sạch chưa?
Đã ngồi đúng ghế, nhả phanh tay, kéo nút dừng khẩn lên, để cần hướng đúng nấc chưa?
Gạt cần tiến hoặc lùi rồi đạp ga, có nghe tiếng công tắc tơ đóng tách không?
Bảng đồng hồ có báo mã lỗi hay đèn cảnh báo gì không? Ghi lại mã đó.

Đi hết năm bước này, bạn thường đã biết lỗi nằm ở nhóm nào để nói chuyện với thợ cho nhanh, hoặc tự xử được nếu chỉ là khoá an toàn. Những gì sâu hơn như đo công tắc tơ, kiểm tra board hay tháo motor thì nên dừng lại ở đây.

Khi nào nên gọi thợ?

Bạn nên gọi kỹ thuật khi đã kiểm tra xong phần nguồn và khoá an toàn mà xe vẫn không chạy, khi xe báo mã lỗi lạ, khi nghe mùi khét hoặc thấy dấu cháy ở cọc bình và cụm điện, hay khi lỗi cứ lúc có lúc không khó bắt. Những chỗ này cần đồng hồ đo và kinh nghiệm để không thay nhầm đồ, vừa tốn tiền vừa không hết bệnh. Đụng vào mạch động lực mà không rành còn dễ gây chập, nguy hiểm cho cả người và xe.

Câu hỏi thường gặp

Xe nâng nâng được mà không chạy thì hỏng nặng không?
Thường là không. Nâng được nghĩa là nguồn tổng và bình còn ổn, lỗi khu trú ở mạch di chuyển. Phần lớn rơi vào bình yếu dưới tải, khoá an toàn, cầu chì hoặc công tắc tơ, đều xử lý được mà chưa tới mức đại tu.

Vì sao xe chỉ tiến được mà không lùi được?
Lỗi một chiều hay do cần chọn hướng tiến lùi mòn tiếp điểm, hoặc một nhánh công tắc tơ, một phần mạch điều khiển của chiều đó bị lỗi. Cần đo để xác định đúng nhánh nào trước khi thay.

Đạp ga nghe tiếng tách tách nhưng xe không đi là bị gì?
Tiếng tách là công tắc tơ đang cố đóng ngắt liên tục, thường vì điện áp bình tụt mạnh khi có tải, hoặc tiếp điểm rỗ dẫn dòng kém. Bạn nên kiểm tra bình và cụm công tắc tơ trước.

Cần kiểm tra hoặc sửa xe nâng không chạy?

Nếu đã đi qua các bước trên mà xe vẫn chưa chạy, hoặc bạn muốn thợ kiểm tra cho chắc, Việt Cường nhận sửa chữa xe nâng điện tận nơi, chuyên sâu board mạch và cụm di chuyển. Thế mạnh của chúng tôi là xưởng riêng nên xử lý được nhiều ca mà nơi khác chỉ đề nghị thay cả cụm. Bạn xem thêm dịch vụ sửa chữa xe nâng hoặc liên hệ để được tư vấn nhanh.

CÔNG TY TNHH XE NÂNG VIỆT CƯỜNG
Trụ sở: 3/9A Trần Quốc Toản, Kp. Bình Minh 2, P. Dĩ An, TP. Hồ Chí Minh
Kho hàng và xưởng sửa chữa: 856 QL1A, P. Linh Trung, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Kỹ thuật và dịch vụ: 0908 557 122 (Zalo)

Xe nâng điện không chạy, không di chuyển được: nguyên nhân và cách xử lý