Khung Nâng Không Nghiêng Được, Nghiêng Yếu Hoặc Tự Trôi

Cần nghiêng đã gạt hết cỡ mà khung chỉ nhúc nhích, hoặc nghiêng ra được rồi lại tự ngả về từ từ trong lúc đang giữ hàng. Cụm nghiêng ít được nhắc tới hơn cụm nâng, nhưng nó quyết định việc rút càng ra khỏi pallet có êm không và hàng trên cao có đứng vững không. Bài này chỉ cách phân biệt lỗi nằm ở nhánh nghiêng với lỗi của cả hệ thủy lực chung.

Cụm nghiêng làm việc thế nào

Khung nâng không cắm cứng vào thân xe mà gắn qua một cặp chốt xoay, cho phép cả khung ngả ra trước hoặc ngả về sau vài độ. Việc ngả đó do hai xy lanh nghiêng đảm nhiệm, mỗi bên một cái, ăn dầu từ cùng một nhánh trên van điều khiển.

Ngả về sau giữ cho hàng tựa vào khung khi di chuyển, tránh tuột ra trước. Ngả ra trước giúp đưa càng vào pallet dễ hơn và đặt hàng xuống nhẹ nhàng hơn. Vì có hai xy lanh cùng làm một việc trên hai phía, hỏng hóc ở cụm này có thêm một dạng riêng mà cụm nâng không có: hai bên làm việc không đều nhau khiến khung bị vặn.

Điểm quan trọng cần nắm ngay từ đầu là nhánh nghiêng dùng chung bơm, chung thùng dầu và chung lọc với nhánh nâng. Vì vậy trước khi đi sâu vào cụm nghiêng, phải xác định xem cả hệ thủy lực có bình thường không đã.

Bước đầu tiên: tách lỗi chung với lỗi riêng

Phép thử này làm trong một phút và tiết kiệm rất nhiều công. Cho xe nâng càng lên cao rồi hạ xuống vài lần, chú ý xem tốc độ nâng và lực nâng có bình thường không, sau đó mới thử nghiêng.

Nếu cả nâng lẫn nghiêng đều yếu thì vấn đề nằm ở phần dùng chung: mức dầu trong thùng thấp, lọc dầu tắc, bơm mòn đã giảm lưu lượng, hoặc van an toàn chỉnh sai áp. Lúc này đừng động vào xy lanh nghiêng làm gì. Phần nâng yếu nói kỹ ở bài xe nâng điện không nâng lên được, nâng yếu.

Nếu nâng khoẻ bình thường mà chỉ nghiêng có vấn đề thì hỏng hóc nằm gọn trong nhánh nghiêng: xy lanh nghiêng, đoạn van dành cho nghiêng, hoặc phần cơ khí ở chốt xoay. Đây mới là lúc đi tiếp vào các mục dưới đây.

Một dạng nữa cần loại trừ sớm: dầu thủy lực còn nguội lúc mới khởi động sẽ đặc hơn, nên mọi thao tác đều chậm trong ít phút đầu ca rồi tự nhanh lại khi dầu ấm lên. Đó là chuyện bình thường, không phải hỏng.

Nghiêng ra được nhưng tự trôi về

Đây là dạng hay gặp nhất và cũng đáng lo nhất, vì nó thuộc nhóm an toàn. Khung đã ngả về sau để giữ hàng, nhưng theo thời gian lại từ từ ngả ra trước, làm hàng trên cao mất điểm tựa.

Cơ chế giống hệt trường hợp càng nâng tự tụt: dầu đang bị nhốt trong xy lanh lách qua một khe hở nào đó rồi chảy về thùng. Chỗ lách thường là phốt piston trong xy lanh nghiêng đã mòn, hoặc con trượt trong nhánh nghiêng của van điều khiển đã rơ. Cách phân biệt hai chỗ này, cùng với cách tự kiểm tra mức trôi bằng phép đánh dấu và canh giờ, đã nói chi tiết ở bài càng nâng tự tụt khi đang giữ tải, áp dụng được nguyên vẹn cho cụm nghiêng.

Riêng cụm nghiêng có thêm một chi tiết đáng chú ý mà cụm nâng không có. Vì hai xy lanh nằm hai bên, nếu chỉ một bên rò thì khung không ngả đều mà bị vặn chéo, nhìn từ phía trước sẽ thấy một mép khung nhô ra trước hơn mép kia. Đây là dấu hiệu rất đặc trưng, thấy nó là gần như chắc chắn lỗi nằm ở xy lanh chứ không phải ở van, bởi van rò thì cả hai bên trôi cùng nhau.

Nghiêng yếu, chậm hoặc chỉ nghiêng được một chiều

Nghiêng được ra trước nhưng ngả về sau rất yếu, hoặc ngược lại, là dấu hiệu điển hình của phốt piston mòn. Piston chia lòng xy lanh thành hai khoang tương ứng hai chiều làm việc; phốt hỏng khiến dầu lọt từ khoang này sang khoang kia, chiều nào có diện tích piston nhỏ hơn sẽ yếu trước.

Cũng có khi vấn đề đơn giản hơn nhiều và nằm ở phần cơ khí. Chốt xoay khung và bạc lót tại đó thiếu mỡ lâu ngày sẽ khô, rỉ sét rồi kẹt cứng, khiến khung nặng nề dù thủy lực vẫn đủ lực. Trường hợp này thường kèm tiếng kẽo kẹt rõ mỗi lần nghiêng, và bơm mỡ đúng chỗ có thể cải thiện thấy rõ ngay.

Trên một số dòng xe đời mới còn có cơ cấu khoá nghiêng tự động, chỉ cho phép nghiêng khi người lái ngồi đúng vị trí trên ghế và các điều kiện an toàn được thoả mãn. Cảm biến ghế ngồi hoặc công tắc an toàn lỗi sẽ khiến chức năng nghiêng bị khoá dù thủy lực hoàn toàn bình thường. Dấu hiệu nhận ra là các thao tác khác vẫn chạy tốt mà riêng nghiêng thì không phản ứng gì, đôi khi kèm đèn báo trên bảng điều khiển, xem thêm bài đèn cảnh báo trên xe nâng điện.

Khung nghiêng bị vặn, hai bên không đều

Ngoài nguyên nhân một xy lanh rò đã nói ở trên, khung vặn còn có thể đến từ việc hai xy lanh không được chỉnh cùng chiều dài sau lần sửa trước. Hai xy lanh nghiêng thường có cơ cấu điều chỉnh để cân bằng, và nếu lắp lại mà bỏ qua bước cân chỉnh thì khung sẽ lệch ngay từ đầu.

Khí lọt vào một bên cũng gây hiện tượng tương tự nhưng có nét riêng: khung nghiêng giật cục, không mượt, và tình trạng đỡ dần sau khi thao tác nghiêng ra vào vài lần liên tiếp vì khí bị đẩy dần đi. Kiểu này thường xuất hiện sau khi vừa thay dầu hoặc vừa tháo lắp đường ống.

Nếu khung vặn xuất hiện sau một va chạm thì cần kiểm tra cả phần kết cấu: chốt xoay cong, tai bắt xy lanh nứt, hoặc chính khung bị biến dạng. Đây là hư hỏng kết cấu chịu lực, tuyệt đối không nên vá tạm cho xong việc.

Vì sao không nên bỏ qua cụm nghiêng

Nhiều kho vẫn cho xe chạy tiếp khi cụm nghiêng có vấn đề, với lý do xe vẫn nâng hạ được nên vẫn làm việc được. Cách nghĩ đó bỏ qua vai trò thật sự của góc ngả về sau, đó là giữ cho hàng tựa vào khung trong suốt quá trình di chuyển.

Khi khung tự trôi ra trước lúc đang nâng cao, trọng tâm của cả xe và tải dịch dần về phía trước, làm giảm độ ổn định theo chiều dọc. Đây chính là hướng lật nguy hiểm nhất của xe nâng. Rủi ro tăng lên rõ rệt khi tải nặng và nâng cao, đúng những lúc hậu quả sẽ nặng nhất.

Trong lúc chờ sửa, nên hạn chế nâng cao với tải nặng, hạ hàng xuống thấp ngay khi di chuyển xa, và kiểm tra bằng mắt góc nghiêng của khung trước mỗi lần nâng lên cao. Việc kiểm tra đầu ca nói chung nên thành thói quen cố định, không chỉ khi xe đang có bệnh.

Câu hỏi thường gặp về cụm nghiêng khung nâng

Khung nghiêng bị trôi rất chậm, vài phút mới thấy rõ, có cần sửa không?
Nên kiểm tra sớm. Mức trôi luôn tăng dần chứ không đứng yên, vì dầu đi qua khe hở với áp suất cao sẽ tiếp tục làm khe đó rộng thêm. Sửa lúc chỉ cần thay bộ phốt nhẹ hơn nhiều so với để tới lúc phải làm lại xy lanh.

Nâng vẫn khoẻ mà nghiêng yếu, có phải do bơm không?
Gần như chắc chắn không. Bơm yếu thì mọi thao tác thủy lực đều yếu theo, vì cùng một nguồn dầu. Nâng khoẻ mà riêng nghiêng yếu thì hướng tìm là xy lanh nghiêng hoặc nhánh van dành cho nghiêng.

Bơm mỡ vào chốt xoay có giải quyết được không?
Giải quyết được nếu nguyên nhân là chốt và bạc lót khô, kẹt. Đây cũng là việc nên làm định kỳ dù xe chưa có bệnh. Nhưng nếu nguyên nhân nằm ở phốt xy lanh hay van thì bơm mỡ không thay đổi được gì.

Có thể chỉ thay một xy lanh nghiêng bên hỏng không?
Về kỹ thuật thì được, nhưng cần cân chỉnh lại cho hai bên cùng chiều dài làm việc, nếu không khung sẽ vặn. Với xe đã dùng lâu năm, thay hoặc làm lại cả cặp thường hợp lý hơn vì bên còn lại cũng đã mòn tương đương.

Việt Cường kiểm tra và sửa cụm nghiêng khung nâng

Việt Cường chuyên sửa chữa xe nâng điện, nhận kiểm tra toàn bộ hệ thủy lực gồm bơm, van điều khiển, xy lanh nâng và xy lanh nghiêng, thay phốt và làm lại xy lanh. Với các dòng xe có cơ cấu khoá nghiêng theo cảm biến, xưởng kiểm tra được cả phần điện điều khiển đi kèm.

Bạn gặp khung nâng không nghiêng được hoặc tự trôi, hãy gọi 0908 557 122. Cho biết trước là nâng có bình thường không sẽ giúp kỹ thuật khoanh vùng ngay từ lúc trao đổi qua điện thoại. Các hạng mục khác xem tại trang dịch vụ sửa xe nâng.

Công Ty TNHH Xe Nâng Việt Cường, xưởng sửa chữa tại 856 Đỗ Mười (Quốc lộ 1A), P. Linh Xuân, TP.HCM.